Toespraak Jaap Alfrink, voorzitter Stichting Monument jonge Verkeersslachtoffers dd.10 april 2005.

Twee en een half jaar geleden kwam onze Ted op de Europalaan om het leven door een verkeersongeluk. In de berm onstond al de volgende dag een soort van monumentje. Een foto op de boom met heel veel bloemen en kaarsen eromheen. Dat was het moment waarop ik mij ging interesseren voor de zogenaamde bermmonumenten. En we besloten er voor Ted ook één neer te zetten. Om de plek te markeren. Om te zeggen: dit is geen gewone plek. Een geweldige jongen verloor er zijn toekomst.

In diezelfde periode kwam ik er tot mijn teleurstelling achter dat er, behalve de individuele bermmonumenten, in Nederland helemaal geen monumenten voor verkeersslachtoffers zijn. Nergens een plaats om te gedenken dat er zoveel mensen omkomen of ernstig gewond raken in het verkeer van alledag. En ik vond dat een gemis. En toen ik er met anderen over ging praten merkte ik dat ik niet de enige was. En we besloten zelf een monument op te richten. Met een paar goeie vrienden zijn we toen een stichting gestart. De stichting Monument voor Jonge Verkeersslachtoffers.

De stichting wilde namens de gemeenschap een kunstwerk schenken aan slachtoffers, nabestaanden en vrienden van alle jonge mensen die getroffen zijn door een verkeersongeval. Om hen te laten zien dat wij hen niet vergeten en even stilstaan bij hun verdriet.

En nu, twee jaar later, is het dan zover. Het is ons gelukt een monument te realiseren. Ontwerp en uitvoering door de kunstenaar Karoly Szekeres. In overleg met jongeren zijn het drie natuurlijke figuren geworden. Jongeren hebben model gestaan voor die figuren. Ze beelden tranen, troost en toekomst uit.

We hebben veel hulp gekregen. Van bedrijven, scholen en andere instellingen die geld of materialen of arbeid hebben geschonken. Van particulieren die grote of kleine bijdragen gaven, of spulletjes voor het goede doel bij ons kochten. Van de gemeente Nuenen, die deze mooie lokatie heeft uitgezocht. En van veel vrijwilligers die op wat voor manier dan ook hebben bijgedragen. We willen hierbij iedereen nog eens van harte bedanken.

Maar ook nabestaanden van verkeerslachtoffers zelf hebben een bijdrage geleverd. Er zijn veel gedichten ingezonden, waaruit we een selectie hebben moeten maken. De gedichten staan op de muur aan de waterkant. Adrie Tempelaars en zijn mensen hebben voor de gedichten alleen al bijna 1100 letters in het graniet gegraveerd. Dat is ongeveer gelijk aan het aantal verkeersdoden in Nederland per jaar. Als u straks de gedichten leest, kunt u zich voorstellen dat elke letter in de gedichten voor een verkeersdode staat. Dat was iemand, gewoon op weg naar huis, naar school of naar het werk. En die is er nu niert meer. En stel u dan voor dat alle andere letters in dat gedicht dan staan voor de direct betrokkenen, de nabestaanden. Het gezin, de familie, de vrienden van het verkeersslachtoffer. Dat zijn bij elkaar erg veel mensen. En dat ieder jaar weer. Stel je dat eens voor. De tol van ons verkeer.

Dit is wel een overpeinzing waard. Ik wil daarom nu graag een minuut stilte vragen. Om te denken aan alle slachtoffers die in ons verkeer gevallen zijn. En die de komende jaren weer zullen vallen. En dan weer, en weer. Graag een minuut stilte om te denken aan de slachtoffers, de tranen. En aan de nabestaanden, de troost.

...

En dan nog iets over de figuur die .toekomst. vertegenwoordigt. Hij is aangeslagen, maar hij kijkt ook vooruit. Je ziet hem denken; hoe moet het nu verder? Misschien is hij wel de belangrijkste figuur op de muur. Hij is degene die ons helpt het leven na een ongeluk weer op de rit te krijgen. Ook is hij misschien degene die nadenkt over hoe het voorkomen had kunnen worden. Hoe kunnen we 1100 doden en 10.000 ernstig gewonden dit jaar, en volgend jaar weer, voorkomen?

Verkeersongelukken gebeuren onverwachts. Van het ene op het andere moment wordt een leven, een toekomst, verwoest. Die auto, die bocht, die boom, zo plotseling dichtbij. En normaal neem je enigzins afstandelijk notie van weer een ongeluk. Maar ineens kan het plotseling dichtbij komen. Ineens is het een collega, of iemand uit je vriendenkring, een klasgenoot, een familielid of iemand uit je gezin. Plotseling heel dichtbij.

Behalve een plek om te herdenken is dit monument ook bedoeld als waarschuwing. Bewustwording van het verdriet dat een ongeval met zich meebrengt. Misschien dat iemand die hier langs rijdt daarna net iets minder risico neemt, iets minder roekeloos is, iets beter oplet. Misschien dat daardoor een keer een mensenleven wordt gespaard. Al is het er maar één, dan wat we met z.n allen gedaan hebben om dit monument te realiseren dubbel en dwars de moeite waard geweest.

Ik heb nu de eer om het monument over te dragen aan de gemeente Nuenen. Zij heeft toegezegd het als geschenk te aanvaarden. In het onderhoud wordt de gemeente geholpen door het Plein College Nuenen. Deze school heeft het monument geadopteerd. Leerlingen van het PCN zullen er voor zorgen dat het hier een prettige verblijfplaats zal zijn. En ze zullen zometeen de burgemeester helpen bij de onthulling van het monument.

Dank u wel.